Sắp tới có thể mỗi cây xăng một giá, tăng giảm trong ngày

Theo dự thảo nghị định mới về kinh doanh xăng dầu mà Bộ Công Thương đang lấy ý kiến, Nhà nước sẽ không còn điều hành giá bán lẻ theo từng kỳ. Doanh nghiệp tự quyết giá bán, mỗi cửa hàng có thể niêm yết một mức giá riêng và thay đổi ngay trong ngày.

Điều gì sắp thay đổi?

Bộ Công Thương đang hoàn thiện dự thảo nghị định (bản thứ 14) về kinh doanh xăng dầu, dự kiến thay thế các quy định hiện hành. Điểm cốt lõi là chuyển từ cơ chế Nhà nước điều hành giá sang cơ chế giá xăng dầu hình thành theo thị trường: doanh nghiệp tự xác định giá bán lẻ, không còn cơ chế công bố giá theo từng kỳ như hiện nay.

Hệ quả trực tiếp với người tiêu dùng là giá xăng có thể khác nhau giữa các cây xăng, và một cửa hàng có thể điều chỉnh giá nhiều lần trong ngày theo biến động thị trường. Theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), doanh nghiệp sẽ "tự quyết" giá bán, còn Nhà nước "chỉ quy định công thức" và quản lý một yếu tố là chi phí kinh doanh định mức.

Giá bán lẻ được tính thế nào?

Theo dự thảo, giá bán lẻ được xác định theo công thức gồm các thành phần sau:

Doanh nghiệp phải niêm yết giá khi thay đổi và kê khai với cơ quan quản lý; cơ quan chức năng sẽ kiểm tra việc tính giá có đúng công thức hay không.

Nhà nước còn công cụ nào để "giữ nhịp" thị trường?

Dù không còn ấn định giá, Nhà nước vẫn giữ các công cụ can thiệp khi thị trường biến động mạnh. Theo các báo, những công cụ này gồm điều chỉnh thuế, phí, sử dụng dự trữ quốc gia, yêu cầu doanh nghiệp bảo đảm nguồn cung tối thiểu, và can thiệp trực tiếp trong các tình huống đặc biệt như giá biến động khoảng 15 – 20% trong thời gian ngắn, chiến tranh hoặc khủng hoảng.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn cho rằng cơ chế mới sẽ giúp giá xăng dầu phản ánh tương đối đầy đủ biến động của thị trường, đồng thời vẫn công khai, minh bạch để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Người tiêu dùng và cây xăng cần lưu ý gì?

Với người đi xe, thói quen "cứ đến kỳ điều hành là biết giá" sẽ không còn nguyên vẹn: giá có thể chênh giữa các cửa hàng và thay đổi trong cùng một ngày, nên cần chủ động so sánh giá niêm yết trước khi đổ xăng. Với cây xăng, đơn vị vận hành hiệu quả có thể cạnh tranh bằng giá thấp hơn, nhưng cũng đối mặt rủi ro bị xử lý nếu tính giá hoặc niêm yết sai quy định khi thanh tra, kiểm tra.

Nguồn tham khảo: VTC News, VnExpress, Dân trí.